Duurmelken
Duurmelken wordt al enige tijd toegepast in de geitenhouderij. Uit eerder onderzoek (Schuiling, 2007) zijn al enkele technische gevolgen van duurmelken in beeld gebracht. Boerenbond Deurne heeft in het voorjaar van 2010 een nieuw onderzoek uitgevoerd naar duurmelken, waarin voornamelijk de economische gevolgen van duurmelken zijn belicht.
Onderzoeksopzet
Om de gegevens voor dit onderzoek te verzamelen, is er in maart 2010 een schriftelijke enquête naar geitenhouders in het zuiden van Nederland verstuurd. Deze enquête had een respons van 22%, wat ondanks de aflammerperiode en de Q-koortsperikelen goed is te noemen. Naast deze enquête zijn in de periode van eind april tot begin mei verschillende bedrijven bezocht voor een diepte-interview. Bij dit interview werd met name in gegaan op de economische gevolgen van duurmelken. Ook is op deze bedrijven een conditiescore uitgevoerd bij zowel de standaard lactatiegeiten als bij de duurmelkers.
Uit de enquête en het diepte-interview is naar voren gekomen dat er verschillende systemen zijn om duurmelken in uw bedrijfsvoering toe te passen. Deze systemen zijn weergegeven in tabel 1.
Tabel 1: Duurmelksystemen
Systeem | Toelichting |
100% duurmelker | Op een leeftijd van 1 jaar aflammeren, vervolgens duurmelken en niet meer aandekken. |
1&2 | Op 1- en 2-jarige leeftijd aflammeren en vervolgens duurmelken. Geiten worden niet opnieuw aangedekt. |
1&3 | Op 1- en 3-jarige leeftijd aflammeren en vervolgens duurmelken. Geiten worden niet opnieuw aangedekt. |
1&2&KI | Hetzelfde als systeem 1&2. Daarnaast worden de hoogst productieve duurmelkers uitgeselecteerd voor KI. |
Duurmelken vruchtbaarheid | De bok wordt bij alle dieren gedaan. Niet drachtige en schijndradchtige geiten worden duurgemolken. |
Dynamisch | Geiten lammeren op 1 jaar af. Daarna vind selectie voor duurmelken plaats op basis van productie en leeftijd. |
De Duurmelkboom
Om u als ondernemer een bedrijfsspecifiek advies te kunnen geven
betreffende het toepassen van duurmelken op uw bedrijf, is de Duurmelkboom
ontworpen. Samen met één van onze geitenspecialisten doorloopt u de stappen van de keuzeboom en komt u uiteindelijk uit bij het duurmelksysteem wat het best bij uw bedrijfsvoering past.
Resultaten
Leeftijd en vervanging
Geitenhouders hebben in de enquête de leeftijd van de geiten aangegeven en hieruit blijkt dat de duurmelkers gemiddeld over alle bedrijven 3,5 jaar oud zijn. De standaard lactatie geiten zijn gemiddeld jonger, namelijk 2,4 jaar. Naast de gemiddelde leeftijd is in de enquête ook gevraagd naar het vervangingspercentage van de bedrijven. Hieruit komt een gemiddeld vervangingspercentage van 24% naar voren (variërend van 15-35%).
Conditiescore
Na aflammeren en gedurende de lactatie daalt de conditie langzaam van 3 naar 2. Tijdens de diepte-interviews is er op de bedrijven ook een conditiescore uitgevoerd.
De duurmelkers zijn over het algemeen wat ruimer in conditie. Dit is wel afhankelijk van de manier van duurmelken, het rantsoen en de groep geiten waarmee u duurmelkt.
Melkproductie
De berekende jaarproductie van duurmelkers komt gemiddeld uit op 1.072 kg melk per geit, deze zijn verkregen door middel van de enquête. Voor standaard lactatiegeiten op de duurmelkbedrijven is dit gemiddeld 1.000 kg melk. Een voordeel van 72 kg melk per geit voor de duurmelkgeit dus. In tabel 2 is weergegeven hoe deze jaarproductie berekend is.
Tabel 2: Productie
Productie (kg/geit) | Standaard lactatie | Duurmelker |
Dag | 3,1 | 3,0 |
Productiedagen | 335 | 365 |
Berekende jaarproductie | 1.000 | 1.072 |
Saldo
Door middel van de verzamelde gegevens uit de enquête en het diepte-interview is een saldo-berekening opgesteld. Deze saldo-berekening is gemaakt voor een standaard bedrijf waar alle geiten jaarlijks aan worden gedekt en een duurmelkbedrijf.
Het standaard bedrijf behaalt een gemiddeld saldo van € 153,- per geit, voor het duurmelkbedrijf is dit € 175,- per bedrijf. Een verschil van € 22,- per geit.
Simulatieprogramma saldoberekening
Naast de Duurmelkboom is een simulatieprogramma ontwikkeld waarmee u samen met uw geitenspecialist kunt berekenen wat voor invloed duurmelken heeft op uw eigen bedrijf. Het programma berekent aan de hand van uw eigen technische resultaten uw jaarlijkse opbrengsten en variabele kosten, waardoor uiteindelijk uw saldo berekent wordt.
Conclusies
- Duurmelkers produceren gemiddeld 72 kg melk meer dan standaard lactatiegeiten.
- Duurmelkers zijn gemiddeld ruimer in conditie.
- Gemiddeld wordt er 24% vervangen bij bedrijven waar men duurmelken toepast.
- Een duurmelkbedrijf behaald een saldo van ruim € 22,- per geit hoger dan een standaard bedrijf.
Meer weten?
Voor meer informatie kunt u te allen tijde contact opnemen met Hans Hazenberg (06-29536179) of Pieter Schoenmakers (06-52535112) van Boerenbond Deurne, of bel Boerenbond Deurne: 0493-328135.

